Skip to main content

Region Sombor

Go Search
Home
Terenski rezultati
Novi Sad
Bačka Topola
Vrbas
Vršac
Zrenjanin
Kikinda
Pančevo
Ruma
Senta
Sremska Mitrovica
Sombor
Subotica
Beograd
Čačak
Jagodina
Kragujevac
Kraljevo
Kruševac
Leskovac
Mladenovac
Negotin
Pirot
Požarevac
Smederevo
Šabac
Užice
Valjevo
Vranje
Niš
  

Portal Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja > Region Sombor > Usevi ili zasadi
Cikada Metcalfa pruinosa

Na području delovanja RC Sombor, vizuelnim pregledom biljaka kako u zasadima vinove loze tako i na ukrasnom šiblju na okućnicama, registrovano je prisustvo cikade Metcalfa pruinosa. Ova cikada kod nas ima naziv medni cvrčak.

velika slika

velika slika

Spada u grupu polifagnih štetočina  i naseljava pored velikog broja šumskog i ukrasnog drveća i voćne vrste, vinovu lozu, kao i neke zeljaste biljke.  

Metcalfa pruinosa ima  jednu generaciju godišnje. Prezimljava u stadijumu jaja koje ženka polaže u pupoljke ili pukotine na kori biljke  hraniteljke. Larve obilno luče belu voštanu tvorevinu, koja nalikuje vati. Imaga  i larve se hrane sisanjem sokova biljaka, što za posledicu ima  slabiji porast  biljke domaćina. Indirektne štete nastaju usled lučenja medne rose na koju se naseljava gljiva čađavica.

Kao  mere zaštite  preporučuje se mehaničko uklanjanje i uništavanje napadnutih biljnih delova.

Mere kontrole rutave bube u voćnjacima

Na području delovanja RC Sombor, koštičave i jabučaste voćne vrste se nalaze u različitim fazama cvetanja: od faze većina cvetova sa formiranim kruničnim laticama koje formiraju cvetnu ložu do punog cvetanja  (BBCH 59-65).

Na feromonskim klopkama su registrovani prvi ulovi rutave bube (Epicometis hirta). Vizuelnim pregledom voćnjaka, registrovano je prisustvo imaga na korovskim biljkama,  ali se u narednim danima očekuje i njen prelazak na cvet voćaka.

Rutava buba  ima jednu generaciju godišnje i  prezimljava kao odrasla jedinka u zemlji na dubini do 10 cm. Po izlasku iz zemlje prvo naseljava maslačak a kasnije se seli na uljanu repicu, krušku, jabuku, trešnju i dr. Imago rutave bube je dobar letač. Najaktivniji je u najtoplijem delu dana, u periodu od 10-16h.

Preporučujemo proizvođačima redovan obilazak voćnjaka u najtoplijem delu dana u cilju utvrđivanja prisustva imaga , naročito na obodnim delovima parcela. Od ove štetočine najugroženiji su mladi zasadi gde u potpunosti može biti uništen rod.

Poljoprivrednim proizvođačima preporučujemo nekoliko mehaničkih  mera u cilju smanjena brojnosti imaga:

-postavljanje lovnih posuda (bele i plave boje) u koje je potrebno sipati vodu i dodati anis ili Negro bombone –posude se mogu postaviti i na zemlju i u krošnju drveta:

velika slika

-postavljanje feromonskih klopki koje mogu da posluže kako za signalizaciju prvih ulova tako i za masovnije izlovljavanje:

velika slika

-zakorovljavanje voćnjaka do precvetavanja.

Primena insekticida zbog prisustva pčela i drugih polinatora nije dozvoljena!

Preventivne mere u proizvodnji rasada

Na području delovanja  RC Sombor u toku je proizvodnja rasada paprike, paradajza, krastavaca  i drugih povrtarskih kultura  u zaštićenom prostoru.

 

rasad paprike

 

 

rasad paradajza

 

Poljoprivrednim proizvođačima, koji se bave ovom vrstom proizvodnje, preporučuje se sprovođenje preventivnih mera kontrole najznačajnijih štetnih organizama u proizvodnji rasada.

 

U cilju kontrole prouzrokovača poleganja rasada (Phytium spp.) preporučuju se sledeće mere:

-      upotreba sterilnih kontejnera i kvalitetnog i  sterilnog  supstrata (sterilizacija kontejnera i alata za rad može se vršiti sa rastvorom Natrijum- hipohlorita u odnosu sa vodom 1:4),

-     obezbeđivanje optimalnog osvetljenja, temperature, relativne vlažnosti vazduha i adekvatno provetravanje,

-      neposredno posle setve ili sadnje i 10-14 dana posle prve primene zalivanje rasada fungicidima  na bazi a.m. propamokarb-hidrohlorida u koncentraciji od 0,15%

-      biljke sa simptomima poleganja treba odmah odstraniti i uništiti van zaštićenog prostora.

U kontroli viroznih oboljenja (Virus mozaika krastavca , Virus bronzavosti paradajza, Virus mozaika lucerke) preporučuju se sledeće preventivne mere:

-     suzbijati  korove kako u zaštićenom prostoru   tako i  oko zaštićenog prostora (korovi su domaćini  virusima i predstavljaju izvor za nove zaraze rasada),

-     postaviti   mreže na ulazne otvore zaštićenog prostora jer se tako sprečava ulazak  vektora virusa (lisne vaši, tripsi),

-     suzbijanja vektora virusa registrovanim insekticidima.

Pre rasađivanja na stalno mesto, rasad postepeno privikavati na nove uslove (kaljenje rasada). Ova mera se sastoji u sve jačem provetravanju i snižavanju temperature, uz tretiranje rasada 0,5% rastvorom kalijum sulfata. Sa kaljenjem treba početi 2 nedelje pre rasađivanja.

Stenice u zasadima leske

Vizuelnim pregledom zasada leske na lokalitetu Karavukovo i Aleksa Šantić, koji se nalaze u fazi sazrevanja, registrovano je prisustvo:

·         braon mramoraste stenice (Halyomorpha halys) na do 30% stabala

·         kruškine čipkaste stenice (Stephanytis pyri) na do 25% stabala i

·         rožaste stenice (Coreus marginatus) na do 20% stabala.

Na području rada RC Sombor, braon mramorasta stenica je pored zasada leske registrovana i  u usevima paprike na otvorenom polju, kao i u baštama i okućnicama. Takođe, na svetlosnim lovnim lampama, postavljenim na punktovima Sombor, Karavukovo i Riđica, svakodnevno se registruju ulovi imaga braon mramoraste stenice.

Ova stenica je izraziti polifag. Štete nanose i larve i imago, sisanjem biljnih sokova iz nadzemnih delova biljaka. Na plodovima, na mestima uboda, dolazi do stvaranja nekrotičnih pega i do udubljenja tkiva. Ubodne rane otvaraju put infekcijama različitih patogena, što dovodi do propadanja plodova.

Ova vrsta je nova štetočina na našem proizvodnom području, te još uvek nema registrovanih insekticida za njeno suzbijanje. S obzirom na njenu invazivnost i klimatske uslove na našem području, u narednim periodu, postoji visok rizik od nastanka šteta u poljoprivrednoj proizvodnji.

Prisustvo kruškine čipkaste stenice pored zasada leske, u ovoj godini registrovano je u velikim brojnostima, i na drugom voću kao i povrću. Prezimljava kao imago u lisnoj stelji ili u pukotinama na stablu ili ispod kore. Štete prave i imago i larve sisanjem biljnih sokova iz lista. U godinama kada je brojnost povećana, na napadnutim biljkama, može da izazove i sušenje čitave lisne površine.

Rožasta stenica je polifagna vrsta koja ima jednu generaciju godišnje. Larve i imago ove stenice hrane se sisajući sokove biljaka. Imago se javlja u proleće i najčešće se dopunski hrani na korovskim vrstama iz familije Polygonacae na kojima ženke polažu jaja. Larve prolaze kroz pet larvenih stupnjeva i u avgustu dolazi do pojave imaga. Pored familije Polygonacae imago se hrani i biljkama iz familija Asteraceae i Rosaceae, a neretko se javlja i na malini, ogrozdu i crnoj ribizli.

 

Jajno leglo H.halys

Larva H.halys

Imago S. pyri

Braon mramorasta stenica

Na području delovanja RC Sombor, na punktovima  Riđica i Toplana, registrovano je prisustvo imaga braon mramoraste stenice (Halyomorpha halys). Imaga su registrovana u usevima paprika na otvorenom polju blizu naselja i u baštama, kao i na svetlosnim lampama postavljenim na ovim punktovima.

velika slika

Braon mramorasta stenica je izraziti polifag. Štete nanose i larve i imaga i to sisanjem biljnih sokova iz nadzemnih delova biljaka. Karakteristični simptomi napada su u vidu sitnih beličastih  pega a u slučaju jakog napada može doći  do opadanja plodova i potpunog gubitka prinosa.

Imago je smeđe boje sa karakterističnim bledožutim prstenovima na 4. i 5. članku antena. Glava imaga  je gotovo četvrtasta na vrhu.

Imaga se šire  aktivnim letom, dok se larve sele hodajući sa biljke na biljku. U Evropi ima jednu generaciju godišnje a prezimljava imago . U proleće se dopunski hrani i nakon parenja polaže jaja (od juna do kraja avgusta).  

U jesen, imaga  se povlače na mesta prezimljavanja (pod koru drveća, u blizini kuća, stanova, šupa u koje se  zavlače kroz pukotine, prozore i vrata) i tamo ostaju  do proleća.

S obzirom na promenu klimatskih uslova u  proizvodnji, ova vrsta može u narednom periodu predstavljati problem u poljoprivredi. Njeno hemijsko suzbijanje je otežano s obzirom da najveće štete pravi u periodu sazrevanja plodova. Kao jedan od načina suzbijanja mogu se primeniti  lovne klopke  za masovno izlovljavanje i smanjivanje populacije,  ali za sada, u Srbiji  još uvek nema komercijalnih klopki za njeno izlovljavanje. Na manjim površinama, u baštama i na okućnicama, mehaničko uklanjanje je dobra i pouzdana mera.

Cikada Metcalfa pruinosa

Na području delovanja RC Sombor, na ukrasnom šiblju, registrovano je prisustvo cikade Metcalfa pruinosa

velika slika

Ova cikada spada u grupu polifagnih štetočina  i naseljava veliki broj šumskog i ukrasnog drveća, voćne vrste, vinovu lozu, kao i neke zeljaste biljke.  

Ima  jednu generaciju godišnje , a prezimljava u stadijumu jaja koje ženka polaže u pupoljke ili pukotine na kori biljke  hraniteljke. Larve obilno luče belu voštanu tvorevinu, koja nalikuje vati. Imaga  i larve hrane se sisanjem sokova biljaka, što za posledicu ima  slabiji porast  biljke domaćina. Indirektne štete nastaju usled lučenja medne rose na koju se naseljava gljiva čađavica.

Kao  mere zaštite  preporučuje se mehaničko uklanjanje i uništavanje napadnutih biljnih delova. Zbog dobre pokretljivosti larvi i imaga, kao i prisustva ove cikade na velikom broju spontanih i ukrasnih biljaka na kojima se razvija i održava, hemijske mere  za sada nisu dale  zadovoljavajuće rezultate.

U Srbiji nema registrovanih insekticida za suzbijanje ove štetočine.

Pojava ozime sovice (Agrotis segetum)

Vizulnim pregledom useva kukuruza, na punktu Fenbah, registrovano je prisustvo larvi ozime sovice (Agrotis segetum) i oštećenja usled njihove ishrane na 2-4% biljaka.

velika slika

velika slika

velika slika

velika slika

Ozima sovica je polifagna štetočina,  ima dve do tri generacije godišnje. Prezimljava u stadijumu odrasle gusenice u zemljištu na dubini oko 10-30 cm. Najveće štete pričinjavaju gusenice prve generacije. Gusenice starijeg uzrasta (IV-VI) podgrizaju biljke  na mestu prelaska stabla u koren.

Hemijske mere suzbijanja se ne preporučuju.

Pojava dudove štitaste vaši u zasadima trešnje

Na području delovanja RC Sombor, trešnja se nalazi u fenofazi mirovanja (BBCH 00).

velika slika

velika slika

Dudova štitasta vaš (Pseudaulacaspis pentagona) je polifagna vrsta, koja naseljava dud, breskvu,  badem, šljivu i mnoge druge  voćne vrste. Pored voća, njeno prisustvo je registrovano i na jorgovanu.

Kod ove vrste, izražen je polni dimorfizam. Ženka je kruškolikog oblika žutonarandžaste boje. Štit ženke je okrugao, veličine oko 2mm bele ili beložute boje, na vrhu crveno braon. Mužjaci su duži, manji su od ženki, dužine oko 0,5-1mm, narandžaste boje. Štit mužjaka je izdužen i štapolik, bele boje, sa jednom larvenom košuljicom. 

Ova štitasta vaš ima dve  do tri generacije godišnje (što zavisi od vremenskih uslova). Prezimljava u stadijumu polno zrele ženke ispod štita  koja može biti na stablu, granama voćki ili u pukotinama kore. Razvoj nastavlja rano u proleće, polaganje jaja započinje u aprilu. Period polaganja jaja traje oko mesec dana i svaka ženka položi oko 100 jaja. U međuvremenu, nastupa piljenje larvi iz najranije položenih jaja, te se pod jednim štitom mogu naći jaja, larve i prazni horioni. Ispiljene larve se kreću po biljci i traže povoljno mesto za pričvršćivanje i ishranu. Imago prve generacije se javlja početkom jula. Imago druge generacije se pojavljuje krajem avgusta i početkom septembra.

Dudova štitasta vaš na granama obrazuje kolonije bele boje koje mogu biti brojne. Ove štetočine mogu naseliti i plodove i takvi plodovi su lošijeg kvaliteta.Vaši izazivaju velike štete, sisaju sokove biljke i dovode do iscrpljivanja voćki i vremenom do sušenja napadnutih grana.

Prisustvo ove štetočine može dovesti do iznurivanja, slabljenja porasta i smanjenja prinosa biljke domaćina.

Pored  direktnih šteta  luče i velike količine ''medne rose'' koja je idealna podloga za razvoj gljiva čađavica.

Poljoprivrednim proizvođačima se preporučuje obilazak zasada u cilju utvrđivanje prisustva vašiju na stablima. Ukoliko se prilikom pregleda utvrdi njihovo prisustvo, preporučuje se primena preparata na bazi mineralnih ulja (Galmin, Plavo ulje, Crveno ulje).

Tretman je najbolje sprovesti na temperaturama iznad 5°C, i prilikom tretmana stabla dobro okupati.

RC Sombor će nastaviti monitoring dudove štitaste vaši i izvestiti o piljenju larvi i pravovremenom momentu primene insekticida.

velika slika

velika slika

velika slika

velika slika

velika slika

velika slika

Braon mramorasta stenica (Halyomorpha halys)

Na području delovanja RC Sombor, na punktu Karavukovo, registrovano je prisustvo braon mramoraste stenice (Halyomorpha halys).

Štete nanose i larve i imaga i to sisanjem biljnih sokova iz nadzemnih delova biljaka. Karakteristični simptomi napada su u vidu sitnih beličastih   pega. U slučaju jakog napada može doći  do opadanja plodova i potpunog gubitka prinosa.

Imago je smeđe boje sa karakterističnim bledožutim prstenovima na 4. i 5. članku antena. Glava imaga  je gotovo četvrtasta na vrhu.

Imaga se šire  aktivnim letom, dok se larve sele hodajući sa biljke na biljku. U Evropi ima jednu generaciju godišnje a prezimljava imago . U proleće se dopunski hrani i nakon parenja polaže jaja (od juna do kraja avgusta)  u grupicama od 20-30 .

U jesen, imaga  se povlače na mesta prezimljavanja (pod koru drveća, u blizini kuća,stanova, šupa u koje se  zavlače kroz pukotine, prozore i vrata) i tamo ostaju  do proleća.

Registrovana  brojnost za sada ne uslovljava ekonomski značajne štete. Međutim, s obzirom na promenu klimatskih uslova u poljoprivrednoj proizvodnji, ova vrsta može u narednom periodu predstavljati problem u proizvodnji voća i povrća.

velika slika

velika slika

velika slika

Cikada Metcalfa pruinosa

Na području delovanja RC Sombor, na ukrasnom šiblju, registrovano je prisustvo cikade Metcalfa pruinosa.

velika slika

velika slika

Ova cikada spada u grupu polifagnh štetočina. Domaćin joj je  veliki broj šumskog i ukrasnog drveća, voćne vrste, vinova loza, kao i neke zeljaste biljke.  

Tokom godine ima  jednu generaciju, a prezimljava u stadijumu jaja koje ženka polaže u pupoljke ili pukotine na kori biljke  hraniteljke. Larve obilno luče belu voštanu tvorevinu, koja nalikuje vati. Imaga  i larve hrane se sisanjem sokova biljaka, što za posledicu ima  slabiji porast  biljke domaćina. Indirektne štete nastaju usled lučenja medne rose na koju se naseljava gljiva čađavica.

Kao  mere zaštite  preporučuje se mehaničko uklanjanje i uništavanje napadnutih biljnih delova. Zbog dobre pokretljivosti larvi i imaga, kao i prisustva ove cikade na velikom broju spontanih i ukrasnih biljaka na kojima se neometano razvija i održava, hemijske mere nisu dale  zadovoljavajuće rezultate.

U Srbiji nema registrovanih insekticida za suzbijanje ove štetočine.

 

1 - 10 Next