Skip to main content

Region Novi Sad

Go Search
Home
Terenski rezultati
Novi Sad
Bačka Topola
Vrbas
Vršac
Zrenjanin
Kikinda
Pančevo
Ruma
Senta
Sremska Mitrovica
Sombor
Subotica
Beograd
Čačak
Jagodina
Kragujevac
Kraljevo
Kruševac
Leskovac
Mladenovac
Negotin
Pirot
Požarevac
Smederevo
Šabac
Užice
Valjevo
Vranje
Niš
  

Portal Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja > Region Novi Sad > Usevi ili zasadi
Oprez – visok nivo prisustva patogena u ozimim strninama

Na području delovanja RC Novi Sad usevi ozime pšenice se u zavisnosti od vremena setve nalaze u fazi od 4 lista razvijena (BBCH 14) do faze 3 stablo vidljivo (BBCH 23).

Vizuelnim pregledom useva pšenice registrovano je prisustvo simptoma prouzrokovača rđe (Puccinia spp.) i pepelnice žita (Erisyphae gramminis).

Simptom rđe na pšenici

Rezultati vizuelnih pregleda prikazani su u tabeli:

Lokalitet

Faza BBCH

% zaraženih biljaka sa simptomima rđe

% zaraženih biljaka sa simptomima pepelnice

% zaraženih biljaka sa simptomima sive pegavosti

Kać

14

0

4

0

Kać

23

15

16

0

Gospođinci

22

5

4

0

Gložan

23

27

48

0

Silbaš

23

12

47

0

 

Usevi ozimog ječma se nalaze u fazi od 3 stabla vidljiva (BBCH 23) do faze 5 stabala vidljivo (BBCH 25).

Vizuelnim pregledom useva ječma registrovano je prisustvo simptoma prouzrokovača mrežaste pegavosti lista ječma (Pyrenophora teres), rđe (Puccinia spp.) i pepelnice žita (Erysiphae gramminis).

Rezultati vizuelnih pregleda prikazani su u tabeli:

Lokalitet

Faza BBCH

% zaraženih biljaka sa simptomima rđe

% zaraženih biljaka sa simptomima pepelnice

% zaraženih biljaka sa simptomima mrežaste pegavosti

Futog

25

2

52

46

Gospođinci

23

0

6

42

 

Kao što se može videti iz prikazanih vizuelnih pregleda, u usevima iz optimalnih rokova setve registruje se visok nivo prisustva patogena. Na pojedinim parcelama pšenice uočeno je prisustvo simptoma rđe na čak 27% biljaka. Ovako visok nivo prisustva patogena je rezultat povoljnih meteorološkoh uslova koji su vladali tokom oktobra i novembra. Ova činjenica ukazuje na dodatan oprez u proizvodnji pšenice jer se sa velikim infektivnim potencijalom patogena ulazi u sledeću godinu. Trenutni simptomi rđe ukazuju na prisustvo obe vrste koje su značajne kod nas (žuta lisna rđa i lisna rđa), a nakon laboratorijske analize koja je u toku, informisaćemo proizvođače detaljnije o ovim patogenima.

Kao posledica pada temperatura u usevima pšenice i ječma nije registrovano prisustvo cikada (Cicadelidae), dok se prisustvo vaši (Aphididae) registruje u niskim brojnostima.

Za sada se na preporučuje primena hemijskih mera zaštite, a RC Novi Sad nastavlja sa praćenjem ozimih useva pšenice i ječma.

Zdravstveno stanje ozimog ječma i pšenice

Na lokalitetima Kać, Silbaš i Gložan, u zavisnosti od rokova setve, usevi ozime pšenice se nalaze u različitim fazama razvoja, od faze prvi list razvijen do faze pet listova razvijeno (10-15 BBCH).

Vizuelnim pregledom useva registrovano je prisustvo simptoma prouzrokovača pepelnice žita (Erisyphae gramminis) i rđe (Puccinia spp.).

Simptomi pepelnice na pšenici

Rezultati vizuelnih pregleda su prikazani u tabeli :

 

 

Lokalitet

 

 

Faza BBCH

Procenat biljaka sa simptomima rđe (%)

Procenat biljaka sa simptomima

pepelnice (%)

Procenat biljaka sa simptomima sive pegavosti (%)

Kać

                          10

                     0

                     0

                    0

Silbaš

                          15

                     5

                     9

                    0

Gložan

                          15

                     6

                     3

                    0

 

Na lokalitetima Futog i Gospođinci, usevi ozimog ječma se nalaze u fazi od tri lista razvijeno do faze treće stablo vidljivo (BBCH 13-23).

Vizuelnim pregledom useva registrovano je prisustvo simptoma prouzrokovača mrežaste pegavosti lista ječma (Pyrenophora teres). rđe (Puccinia spp.) i pepelnice žita (Erysiphae gramminis).

 

 

Lokalitet

 

 

Faza BBCH

Procenat biljaka sa simptomima rđe (%)

Procenat biljaka sa simptomima

pepelnice (%)

Procenat  biljaka sa simptomima

mrežaste pegavosti (%)

Futog

     23

                    1

                    1

                    6

Gospođinci

     13

                    0

                    0

                  10

 

 

Za sada se ne preporučuje primena hemijskih mera zaštite protiv navedenih patogena.

Što se tiče štetočina, u usevima ozimih strnina se registruje prisustvo lisnih vaši (Aphididae) kao i cikada (Cicadelidae). RC Novi Sad je o prisustvu ovih štetočina, riziku od zaraza useva virusima i preporučenim merama informisao 23.10.2019. (vidi preporuku). Zbog izuzetno povoljnih uslova za razvoj ovih štetočina i dalje treba redovno kontrolisati useve i postupati prema navedenoj preporuci.

RC Novi Sad nastavlja sa redovnim izveštavanjem zdravstvenog stanja ozime pšenice i  ječma.

Zdravstveno stanje useva pšenice

Na području delovanja RC Novi Sad usevi pšenice se nalaze u različitim fazama razvića ploda i sazrevanja (BBCH 75-83).

Vizuelnim pregledom useva registrovano je prisustvo simptoma šturosti klasa pšenice (Fusarium graminearum). Zaraženi klasovi blede su boje, a zrna na takvim klasovima su štura. Usled povećane količine vlage u prethodnom periodu, na zaraženim klasovima prisutna je ružičasta prevlaka od sporonosnih organa gljive.

U zavisnosti od lokaliteta i sortimenta, procenat zaraženih klasova se kreće od 38 do 64%. Ovako visoki procenti napada na pojedinim parcelama posledica su izuzetno povoljnih uslova (obilne i česte padavine) za ostvarenje infekcije pomenutim patogenom u fazama cvetanja pšenice. Ovakvi uslovi su na velikom broju parcela onemogućili pravovremeno sprovođenje mera zaštite.

Pored šteta koje se odnose na smanjenje prinosa i kvaliteta zrna, poseban značaj ovog patogena ogleda se u njegovoj sposobnosti da na obolelim zrnima sintetiše mikotoksine, veoma štetne po zdravlje ljudi i životinja.

Na pojedinim parcelama pšenice u okviru rada RC Novi Sad registrovano je prisustvo simptoma koje prouzrokuju virusi. Zaražene biljke se karakterišu nižim rastom u odnosu na zdrave, listovi su hlorotični, a na velikom broju obolelih biljaka nije došlo do formiranja klasa.

Analizom obolelih biljaka laboratorijski je potvrđeno prisutsvo dva virusa: Virusa patuljavosti pšenice (Wheat dwarf virus) – čiji je vektor cikada Psammotettix alienus i Virusa crtičastog mozaika pšenice (Wheat streak mosaic virus) – čiji je vektor grinja Aceria tosichella.

Prisustvo  biljaka sa simptomima od navedenih virusa najviše je zastupljeno na parcelama koje su u jesen imale adekvatne uslove za nicanje i razvoj, te je na njima i registrovano prisustvo štetočina vektora virusa, o čemu je RC Novi Sad redovno obaveštavao proizvođače.

Mere kontrole pomenutih viroza podrazumevaju hemijsko suzbijanje vektora i uništavanje samoniklih biljaka i drugih biljaka rezervoara virusa.

Zdravstveno stanje ozime pšenice i ječma

Na području delovanja RC Novi Sad usevi ozime pšenice se u zavisnosti od setve, lokaliteta i primenjenih agrotehničkih mera nalaze u različitim fazama razvoja, od faze 2 lista razvijeno do faze bokorenja: 2 stabla vidljivo (BBCH 12-22).

Vizuelnim pregledom useva registrovano je prisustvo simptoma pepelnice žita (Erysiphe graminis).

Rezultati pregleda prikazani su u tabeli:

Lokalitet

Sorta

Faza BBCH

% zaraženih biljaka sa simptomima rđe

% zaraženih biljaka sa simptomima pepelnice

% zaraženih biljaka sa simptomima sive pegavosti

Kać

NS40S

12

0

0

0

Gložan

Graindor

22

0

34

0

Gospođinci

Avenue

12

0

0

0

 

Usevi ozimog ječma se nalaze u fazi 2 lista razvijeno do faze bokorenja: 4 stabla vidljivo (BBCH 12-24).

Vizuelnim pregledom useva registrovano je prisustvo simptoma pepelnice žita (Erysiphe graminis).

Rezultati pregleda prikazani su u tabeli:

Lokalitet

Sorta

Faza BBCH

% zaraženih biljaka sa simptomima mrežaste pegavosti ječma

% zaraženih biljaka sa simptomima pepelnice

% zaraženih biljaka sa simptomima rđe

Futog

Salamandre

24

0

38

0

Gospođinci

Zanzibar

12

0

0

0

 

RC Novi Sad nastavlja sa redovnim izveštavanjem zdravstvenog stanja useva ozime pšenice i ječma.

Zdravstveno stanje ozime pšenice i ječma

Na području delovanja RC Novi Sad usevi ozime pšenice i ječma se u zavisnosti od vremena setve, lokaliteta i primenjenih agrotehničkih mera nalaze u različitim fazama razvoja, od faze bubrenja semena do faze bokorenja, drugo stablo vidljivo (BBCH 03-22).

Vizuelnim pregledom useva ječma koji se nalazi u sistemu za navodnjavanje i sa gustim sklopom registruje se prisustvo simptoma mrežaste pegavosti lista ječma (Pyrenophora teres) na 55% biljaka i pepelnica žita (Erysiphae graminis) na 4% biljaka.

Simptom mrežaste pegavosti lista ječma

Većina useva pšenice se još uvek nalazi u različitim fazama klijanja. Usevi pšenice koji su posejani u prvoj polovini oktobra i koji su imali povoljne uslove za nicanje se nalaze u fazi 2 do 3 lista razvijena (BBCH 12 do 13). Vizuelnim pregledom takvih useva registrovano je prisustvo simptoma rđe (Puccinia spp) na 10% biljaka i pepelnice žita (Erysiphae graminis) na 7% biljaka.

 

Simptom rđe na pšenici

Ovakav nivo prisustva simptoma bolesti na pojedinim parcelama upućuje na poseban oprez u narednom periodu. Dalji razvoj patogena zavisiće od vremenskih uslova, a RC  Novi Sad će nastaviti redovno da izveštava o zdravstvenom stanju useva ozime pšenice i ječma.

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Na području delovanja RC Novi Sad usevi ozime pšenice nalaze se u fazi početak rasta stabljike (BBCH 30), do faze prvo kolence najmanje 1 cm iznad kolenca bokorenja (BBCH 31).

Vizuelnim pregledima registrovano je prisustvo simptoma sive pegavosti lista pšenice (Septoria tritici), rđe (Puccinia spp) i pepelnice žita (Erysiphae graminis).  

Simptomi sive pegavosti i pepelnice žita

Rezultati pregleda prikazani su u tabeli:

Lokalitet

Sorta

Faza BBCH

% zaraženih biljaka sa simptomima rđe

% zaraženih biljaka sa simptomima pepelnice

% zaraženih biljaka sa simptomima sive pegavosti

Kisač

NS 40 S

31

0

100

87

Kać

NS 40 S

30

1

11

50

Gospođinci

Moisson

30

0

3

1

 

I pored visokih procenata zaraženih biljaka, za sada se ne preporučuju hemijske mere zaštite. Simptomi se uglavnom nalaze na donjem lišću a biljke još nisu ušle u osetljivu fazu razvoja sa stanovišta primene fungicida.

RC Novi Sad nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja ozime pšenice.

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Na teritoriji RC Novi Sad usevi pšenice nalaze se u fazi od mlečne zrelosti do rane voštane zrlosti (BBCH 77-83).

Vizuelnim pregledom registrovano je prisustvo simmptoma prouzrokovača rđe (Puccinia spp) i  prouzrokovača sive pegavosti lista pšenice (Septoria tritici). Rezultati pregleda prikazani su u tabeli:

 

 

% zaraženih biljaka sa simptomom Puccinia spp.

% zaraženih biljaka sa simptomom Septoria tritici

Lokalitet/Sorta

 

Faza

6.6.

Kać/Avenue

 

BBCH 83

4

5

Temerin/Moisson

 

BBCH 77

12

0

Gospođinci/Avenue

 

BBCH 77

10

0

 

Simptomi prouzrokovača rđe, na svim pregledanim sortama, registrovani su u vidu pojedinačnih uredosorusa na zastavičaru. Na listovima ispod zastavičara, samo na pojedinim biljkama, registrovani su simptomi rđe takođe u vidu pojedinačnih pustula.

Simptomi prouzrokovača sive pegavosti lista pšenice (Septoria tritici) registrovani su samo na lokalitetu Kać. Na 5% biljaka simptomi se nalaze na zastavičaru i na listu ispod zastavičara.

Pregled sortnih ogleda strnih žita 2017

Na lokalitetu Kać, izvršen je vizuelni pregled sortnih ogleda pšenice. Očitavanje prisustva patogena vršeno je na netretiranim delovima parcele. Registrovano je prisustvo simptoma prouzrokovača rđe (Puccinia spp), prouzrokovača sive pegavosti lista pšenice (Septoria tritici) i prouzrokovača pepelnice žita (Erysiphae graminis). Rezultati pregleda prikazani su u tabeli:

Puccinia spp

Septoria tritici

Erysiphe graminis

Redni broj

Sorta

% zaraženih biljaka

najviši list sa simptomom

% zaražene površine na najvišem listu

% zaraženih biljaka

najviši list sa simptomom

% zaražene površine na najvišem listu

% zaraženih biljaka

najviši list sa simptomom

% zaražene površine na najvišem listu

1

Apache

5

Z-3

1

0

-

-

5

Z-2

1

2

Andino

5

Z-3

1

0

-

-

10

Z-1

1

3

Anapurna

0

-

-

0

-

-

0

-

-

4

Nikol

0

-

-

0

-

-

0

-

-

5

Avenue

0

-

-

0

-

-

0

-

-

6

LGWHE11-809/1Astana

0

-

-

0

-

-

0

-

-

7

Astana

0

-

-

0

-

-

0

-

-

8

Aigle

0

-

-

0

-

-

0

-

-

9

Alhabra

0

-

-

0

-

-

0

-

-

10

LG Abraham

0

-

-

0

-

-

0

-

-

11

LG Absalon

0

-

-

0

-

-

0

-

-

12

Airbus

0

-

-

0

-

-

5

Z-3

1

13

Alcantra

0

-

-

0

-

-

0

-

-

14

Lascott

0

-

-

0

-

-

5

Z-1

1

15

Arkeos

0

-

-

0

-

-

0

-

-

16

Baletka

0

-

-

0

-

-

0

-

-

17

Premio

0

-

-

0

-

-

0

-

-

18

Yetti

5

Z-4

1

0

-

-

0

-

-

19

Amicus

0

-

-

0

-

-

0

-

-

20

Balaton

15

Z-1

1

0

-

-

0

-

-

21

Hylux

5

Z-1

1

0

-

-

0

-

-

22

Hy Win

0

-

-

0

-

-

0

-

-

23

HY Star

0

-

-

0

-

-

5

Z-1

1

24

Hybiza

0

-

-

0

-

-

0

-

-

25

Hy Fi

0

-

-

0

-

-

0

-

-

26

Faustus

5

Z-3

1

0

-

-

0

-

-

27

Ortegus

0

-

-

0

-

-

0

-

-

28

Salasar

0

-

-

0

-

-

0

-

-

29

Basmati KWS

0

-

-

0

-

-

0

-

-

30

Solenzara

0

-

-

0

-

-

0

-

-

31

Accroc

0

-

-

0

-

-

0

-

-

32

Sofolk

5

Z-4

1

0

-

-

0

-

-

33

Fructidor

0

-

-

0

-

-

0

-

-

34

Sonergy

0

-

-

0

-

-

0

-

-

35

Ostro

0

-

-

0

-

-

0

-

-

36

NS Ubavka

5

Z-4

1

0

-

-

10

Z-3

1

37

Simonida

5

Z-2

1

5

Z-3

1

0

-

-

38

NS Efrosinia

0

-

-

0

-

-

0

-

-

39

NS Ilina

5

Z-3

1

0

-

-

0

-

-

40

NS Petrija

0

-

-

0

-

-

0

-

-

41

NS Matuška

0

-

-

0

-

-

5

Z-2

1

42

NS Doroteja

0

-

-

0

-

-

0

-

-

43

NS 40S

0

-

-

0

-

-

0

-

-

44

NS Mila

5

Z-2

1

0

-

-

5

Z-2

1

45

NS Kala

0

-

-

5

Z-3

1

0

-

-

46

NS Vlajna

5

Z-2

1

0

-

-

5

Z-3

1

47

NS Javorka

10

Z-2

1

0

-

-

0

-

-

48

Zvezdana

0

-

-

0

-

-

0

-

-

49

Futura

0

-

-

0

-

-

0

-

-

50

NS Obala

0

-

-

0

-

-

5

Z-3

1

51

NS Azra

0

-

-

0

-

-

5

Z-2

1

52

Zefir KWS

0

-

-

0

-

-

0

-

-

 

RC Novi Sad nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja pšenice.

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Vizuelnim pregledom biljaka pšenice registrovano je prisustvo simptoma sive pegavosti lista pšenice (Septoria tritici). Prisustvo simptoma rđe (Puccinia spp.)  i pepelnice strnih žita (Erysiphae graminis) nije registrovano.

Rezultati pregleda prikazani su u tabeli:

 

 

 

% zaraženih biljaka sa simptomom na listu 1. kolenca

% zaraženih biljaka sa simptomom na listu 2. kolenca

Lokalitet/Sorta

 

Faza

Patogen

13.4.

Kać/Avenue

 

BBCH 32

Septoria tritici

26

2

Temerin/Moisson

 

BBCH 32

2

0

Gospođinci/Avenue

 

BBCH 32

14

0

Gložan/Ingenio

 

BBCH 32

2

0

 

RC Novi Sad nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja pšenice.

 

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Na teritoriji RC Novi Sad usevi ozime pšenice nalaze se u fazi od početak rasta stabla (BBCH 30) do faze prvo kolence najmanje 1 cm iznad kolenca bokorenja (BBCH 31).

Rezultati vizuelnih pregleda prikazani su u tabeli:

% zaraženih biljaka

Lokalitet/

Sorta

Faza

Patogen

29.3.

Kać/Avenue

BBCH 31

Septoria tritici

10

Erysiphe graminis

1

Puccinia spp.

0

Temerin/Moisson

BBCH 30

Septoria tritici

1

Erysiphe graminis

1

Puccinia spp.

0

Gospođinci/Avenue

BBCH 31

Septoria tritici

2

Erysiphe graminis

1

Puccinia spp.

0

Gložan/Ingenio

BBCH 31

Septoria tritici

0

Erysiphe graminis

1

Puccinia spp.

0

 

RC Novi Sad nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja ozime pšenice.

1 - 10 Next