Skip to main content

Kosovska Mitrovica

Go Search
Home
Terenski rezultati
  

Portal Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja > Kosovska Mitrovica > Usevi ili zasadi
Prisustvo larvi i imaga zelene povrtne stenice (Nezara viridula) u zasadu malina

Na području delovanja RC Kosovska Mitrovica vizuelnim pregledom zasada maline sorte Polka, čija je berba i dalje u toku, registrovano je prisustvo larvi i imaga zelene (povrtne) stenice (Nezara viridula) u niskom intezitetu napada.

Zelena stenica je invazivna štetočina i hrani se velikim brojem biljnih vrsta. U našoj zemlji u proteklih nekoliko godina je primetna njena progresija, a registrovana je u usevima paprike, paradajza, boranije, soje, kukuruza i u zasadima voća i vinove loze. Za sada se njeno prisustvo uglavnom vezuje za bašte i okućnice i za useve i zasade koji nisu u intenzivnoj proizvodnji, međutim, ova vrsta ima veliki potencijal da postane ekonomski značajna štetočina velikog broja gajenih biljaka kod nas. Najintezivnije štete nastaju u fazama sazrevanja plodova. Prilikom ishrane zelena stenica ubacuje u biljku dve vrste digestivnih enzima, čime razlaže biljno tkivo. Sorte maline čija se berba produžava do prvih mrazeva su najugroženije sorte podložne napadu zelene stenice.

Odrasle jedinke prezimljavaju u opalom lišću i drugim skrovitim mestima, a često i u naseljima, kućama i terasama. Na proleće, posle napuštanja staništa, imaga počinju ishranu i polaganje jajnih legala. Ženke polažu buretasta jaja na naličju vršnih listova biljke domaćina. Jaja shodno fazi razvoja menjaju boju, pa su na početku polaganja bele boje, a kasnije pred piljenje postaju narandžasta. Larve u svom razvoju prolaze kroz pet razvojnih stupnjeva. Prvi stupanj larve se ne hrani biljni tkivom i te larve ostaju u grupi  na mestu gde su se ispilele. Drugi stupanj larve počinje da se hrani biljnim tkivom ali takođe ostaju grupisani. Treći, četvrti i peti stupnjevi larvi se pokreću dalje od mesta piljenja i tako se napad širi. Imaga i nimfe ove stenice pri uznemiravanju padaju na zemlju i simuliraju smrt. Kasnije se vrate na biljku hraniteljku i nastavljaju sa razvojem. Plodovi koji bivaju napadnuti od strane zelene stenice dobijaju gorak ukus, dolazi do diskoloracije pokožice i podložni su napadu drugih štetnih organizama.

Hemijske mere borbe protiv ove štetočine su otežane jer se ova stenica najintenzivnije javlja u vreme sazrevanja plodova kao i u toku berbe kada je primena insekticida ograničena zbog nemogućnosti poštovanja karence. Na manjim proizvodnim površinama moguće je ručno sakupljanje i uklanjanje odraslih jedinki čime se mogu umanjiti štete.

Ljubičasta pegavost izdanka maline- Didymella applanata

Vizuelnim pregledom zasada malina na teritoriji rada RC Kosovska Mitrovica, na više lokacija, uočeni su simptomi ljubičaste pegavosti izdanaka maline (Didymella applanata).

 

U našim uslovima prvi simptomi bolesti se uočavaju krajem juna i u julu mesecu, na lišću mladih jednogodišnjih izdanaka. Prvo se javljaju sitne mrke pege sa mrkožutim obodom na ivicama lišća odakle se šire ka glavnom lisnom nervu. Kako se bolest razvija dolazi do nekroze lišća između nerava u obliku slova “V”. Obolelo lišće je nepravilnog oblika i prevremeno opada.

Zaraza se sa lišća preko lisne drške širi na noduse, dok se na zahvaćenim izdancima javljaju tamne, kestenaste pege, koje se šire oko pazušnih pupoljaka i duž internodija. Često se pege sa susednih nodusa spajaju, pa bude zahvaćen ceo izdanak. U toku jeseni pege se slabo primećuju, dok se tokom zime javljaju srebrnaste pege (izbeljivanje izdanaka). Na zaraženim lastarima u proleće najčešće ne kreću pupoljci.

Preventivne mere zaštite od ovog patogena podrazumevaju nabavku sertifikovanih sadnica prilikom podizanja novih zasada. Takođe, pošto se bolest održava u starim izdancima gde se stvara ogromna masa spora, zaražene lastare je neophodno ukloniti odmah nakon berbe, kako ne bi prezimeli i raširili zarazu. Rezidbom je potrebno obezbediti odgovarajući razmak između izdanaka, čime se omogućava slobodan protok vazduha, slobodna apsorpcija sunčevih zraka i umanjuje se mogućnost pojave bolesti. Takođe, značajne su i preventivne hemijske mere tokom vegetacije kao i nakon berbe registrovanim fungicidima.

Simptomi napada eriofidne grinje lista maline

Na području rada RC Kosovska Mitrovica zasadi malina se u zavisnosti od sortimenta i lokaliteta nalaze u različitim fazama razvoja, od faze seme jasno vidljivo na plodnici  do faze početak sazrevanja, većina plodova bele boje (BBCH 73-81).

Vizuelnim pregledom zasada malina, na lokacijama Gulije i Borčane, uočeni su simptomi napada eriofidne grinje lista maline (Phyllocoptes gracillis) na listovima maline. Ova štetočina je poznata i pod nazivom malinina grinja. Poslednjih godina pravi velike štete u proizvodnji maline, a problem predstavlja veliki broj generacija ove štetočine koje se preklapaju što znatno otežava njeno suzbijanje.

Promene na listovima u početku su primetne kao svetle mrlje koje se postepeno proširuju, a zatim se površina deformiše i postaje neravna. Najčešći simptomi koji se uočavaju na listovima pored mrlja su hloroza, pegavost listova i malformacije delova lista. Na plodovima maline dolazi do stagnacije rasta, neujednačene obojenosti i karakteristično je neujednačeno vreme dozrevanja.

Eriofidna grinja lista maline je prisutna u malinjacima od aprila pa sve do oktobra, a migracija ženki koje prezimljavaju na stablima maline, pazuhu pupoljka ili blizu lisnih pupoljaka kreće kada srednja dnevna tempratura pređe 11°C, a polažu jaja kada temperatura pređe 25°C. Migriraju na mlade listove gde se hrane sisanjem sokova usled čega nastaju promene na listu.

Suzbijanje ove štetočine se preporučuje nakon aktiviranja prezimelih odraslih jedinki u proleće, a sa ciljem sprečavanja polaganja jaja.  Kasnije tokom vegetacije ukoliko se registruje prisustvo grinja neophodno je zaštiti malinu primenom akaricida.

RC Kosovska Mitrovica je 11.05. (link) obavestio proizvođače o ovoj štetočini i potrebi sprovođenja mera zaštite.