Skip to main content

Novi Pazar

Go Search
Home
Terenski rezultati
  

Portal Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja > Novi Pazar
Prisustvo jaja lukove bube (Lilioceris merdigera) u usevu crnog luka

Na području delovanja RC Novi Pazar usevi crnog   luka nalaze  se u različitim fazama razvoja listova, od trećeg do petog lista (BBCH 13-15).

 

Vizuelnim pregledom useva crnog  luka , na pojedinim parcelama, na listovima je registrovano prisustvo položenih jaja lukove bube (Lilioceris merdigera) .

 

 

Odrasle jedinke prezimljavaju u zemljištu i tokom maja meseca izlaze sa mesta prezimljavanja i hrane se listovima korova, a zatim kada se pojavi luk nastavljaju ishranu na listovima luka. Ženke polažu jaja u gomilicama od 5 do 20 komada i prilepe ih na listove luka sa donje strane. Kada se ispile, larve izgrizaju pera luka sa spoljne strane i ulaze u listove gde nastavljaju sa ishranom. Larve se razvijaju dve do tri nedelje, a zatim odlaze u zemlju gde se ulutkavaju.

  

Proizvođačima se preporučuje pregled useva luka i ukoliko se registruje prisustvo listova sa jajima i larvama ove štetočine, njihovo mehaničko uklanjanje.

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Na području delovanje RC Novi Pazar usevi ozime pšenice se zavisno od rokova setve  i nadmorske visine, nalaze u različitim fazama bokorenja: od prvo do treće stablo vidljivo  (BBCH 21-23).

  

Vizuelnim pregledom useva na više lokalitete i na različitim nadmorskim visinama nije  registrovano  prisustvo simptoma bolesti, kao ni prisustvo štetočina.

Prilikom vizuelnog pregleda nije registrovano prisustvo aktivnih rupa od glodara.

RC Novi Pazar nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja useva ozime pšenice.

               

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Na području delovanja RC Novi Pazar  usevi ozime pšenice se , u zavisnosti od lokaliteta i vremena setve, nalaze u različitim fazama razvoja, od faze tri lista razvijeno (BBCH 13) do faze šest listova razvijeno (BBCH 16).

 

Vizuelnim pregledom useva ozime pšenice nije registrovano prisustvo simptoma bolesti i štetočina.

Takođe,  vizuelnim  pregledom useva nije registrovano  prisustvo aktivnih rupa od glodara : poljskog miša (Apodemus sylvaticus) i poljske voluharice (Microtus arvalis).

RC Novi Pazar nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja ozime pšenice.

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Na području delovanja RC Novi Pazar, u zavisnosti od lokaliteta i vremena setve usevi ozime pšenice nalaze se u različitim fazama razvoja, od faze dva lista razvijeno (BBCH 12) do faze četiri lista razvijeno (BBCH 14).

 

 

Vizuelnim pregledom ozime pšenice na lokalitetima  Pešterske visoravni (opština  Sjenica) i Polokce (opština Novi Pazar) nije registrovano prisustvo simptoma biljnih bolesti.

Takođe, vizuelnim pregledom na ovim lokalitetima nije utvrđeno prisustvo štetočina (cikada i lisnih vaši).

 

RC Novi Pazar nastavlja sa praćenjem stanja ozime pšenice.

 

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Na području delovanja RC Novi Pazar usevi ozime pšenice  se, u zavisnosti od rokova setve i lokaliteta, nalaze u fazi od pojave prvog lista iz stabaoca (BBCH 10 ) do faze dva do tri lista razvijeno (BBCH 12-13).

 

 

Vizuelnim pregledom useva ozime pšenice, na lokalitetima Polokce i Vranovina, nije utvrđeno prisustvo simptoma biljnih bolesti i nije registrovano prisustvo štetočina (lisne vaši i cikade).

 

RC Novi Pazar nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja ozime pšenice.

Smeđa pegavost lista maline (Sphaerulina rubi)

Na području delovanja RC Novi Pazar, na lokalitetu Bele Vode, u zasadima maline registrovano je prisustvo simptoma smeđe pegavosti lista maline (Sphaerulina rubi).

Prvi simptomi ovog oboljenja se javljaju na najmlađem lišću, na naličju listova, u vidu svetlo-sivih pega kružnog oblika sa tamnijom nijansom po ivici. U centralnom delu pege, na licu lista obrazuju se piknidi. Patogen se širi konidijama koje se obrazuju unutar piknida. Sa razvojem bolesti, pege se uvećavaju i dolazi do njihovog spajanja. Jako zaraženo lišće žuti, dobija svetlosmeđu boju i otpada pre vremena. Zaraza počinje na donjem lišću pri osnovi izdanka i širi se prema vrhu. Usled jake zaraze dolazi do prevremene defolijacije, izdanci maline postaju manje otporni na niske temperature i druge faktore spoljašnje sredine što dovodi do smanjenja prinosa. Patogen prezimljava u opalom lišću u peritecijama i na izdancima maline u formi piknida.

Hemijske mere zaštite maline od navedenog patogena sprovode se zajedno sa suzbijanjem prouzrokovača ljubičaste pegavosti izdanaka maline  (Didymella applanata).

 Preventivne mere kontrole u cilju smanjenja infektivnog potencijala ovog patogena su:

·         rezidba i uklanjanje zaraženih mladara,

·         sakupljanje i zaoravanje opalog lišća.

Stanje u zasadima jabuke

Na području delovanja RC Novi Pazar u toku je berba jabuka.

 

 

Vizuelnim pregledom u pojedinim zasadima jabuke u kojima nisu adekvatno sprovedene mere zaštite od prouzrokovača čađave pegavosti lišća i krastavosti plodova jabuke  (Venturia inaequalis) tokom trajanja perioda primarnih infekcija, registruju se simptomi ovog oboljenja na listovima i plodovima, kao posledica sekundarnih infekcija.

 

Ovaj, najznačajniji patogen u proizvodnji jabuka u našim proizvodnim uslovima, prezimljava u vidu pseudotecija u opalom lišću. Imajući to u vidu, u voćnjacima gde se registruje prisustvo pomenutih simptoma, proizvođačima se preporučuje uklanjanje lišća iz voćnjaka nakon opadanja (svuda gde moguće sprovesti ovu meru) a sa ciljem smanjenja infektivnog potencijala patogena za narednu vegetaciju.

Vizuelnim pregledom u pojedinim zasadima registrovano je i prisustvo simptoma bakteriozne plamenjače jabučastog voća (Erwinia amylovora).

 

Preporuka je da  nakon berbe, a po suvom i toplom vremenu, koje je najavljeno za naš region od naredne nedelje, uklanjanje zaraženih biljnih delova iz voćnjaka i njihovo uništavanje, uz poštovanje svih higijenskih mera:

·        Dezinfekcija alata, obuće i odeće radnika sa 70% rastvorom etil-alkohola

·        Rez prilikom odstranjivanja zaraženih delova mora biti takav da obuhvati 30 cm zrdavog tkiva

·        Rane na drvenastom delu je potrebno dezinfikovati premazivanjem sa 3% rastvorom bakarnih preparata

·        Odstranjene delove ne ostavljati u voćnjaku, nego ih ukloniti i uništiti.

Antraknoza paprike

Na području delovanja RC Novi Pazar vizuelnim pregledom useva paprike na više lokaliteta (Lukare, Šaronje, Požega, Mur) registrovani su simptomi antraknoze na plodovima paprike. Ovo oboljenje prouzrokuje nekoliko gljiva iz roda Colletotrichum.

Na plodovima se simptomi pojavljuju kao mala vodenasta ulegnuća koja se šire i postepeno prelaze u lezije prečnika i do 4 cm. Lezija raste i formira koncentrične krugove crne boje, koji predstavljaju mikrosklerocije gljive. Na stablu i listovima simptomi su prisutni u vidu braonkasto-sivkastih pega nepravilnog oblika,  oivičenih tamno braon bojom. Kako sazrevaju plodovi postaju osetljiviji na infekciju ovim patogenom.

Ovaj patogen se prenosi zaraženim semenom i ostacima zaraženih biljaka.

U zaštiti paprike od ovog oboljenja najvažnije su preventivne mere borbe:

·        setva zdravog semena proizvedenog u kontrolisanim uslovima i zaštićeno fungicidima.Vlastito seme, koje se koristi za setvu, ostavlja se od zdravih biljaka i naredne godine, pred setvu, potapa se 30 minuta  u vodi zagrejanoj na 52°C čime se smanjuje virulentnost spora gljive na površini semena.

·        za rasad treba ostavljati samo zdrave biljke, gajene u zdravom supstratu u kojem ranijih godina nije gajena paprika niti druge biljke iz roda Solanaceae.

·        poštovanje plodoreda (na istoj parceli papriku treba gajiti posle 3 godine)

·        zemljište na kojem se gaji paprika treba biti dobro drenirano kako bi se sprečilo zadržavanje vode.

·        zalivanje i ishrana treba da budu dobro izbalansirani.

·        suzbijanje insekata tokom vegetacije, zbog povreda koje prave na plodovima i na taj način prave ulazne otvore za ovog i druge patogene.

Prisustvo simptoma mehurasta gari u usevima kukuruza (Ustilago maydis)

Na području delovanja RC Novi Pazar usevi kukuruza se nalaze u različitim fazama razvoja u zavisnosti od datuma setve, hibrida i nadmorske visine.

Usevi merkatilnog kukuruza na nižim nadmorskim visinama (okolina Novog Pazara) su u fazi približno sva zrna dostigla krajnju veličinu do faze voštana zrelost: zrna su žućkasta do žuta, oko 55% suve materije (BBCH 79-85).

Usevi merkatilnog kukuruza na višim nadmorskim visinama (Pešterska visoravan) su u fazi kraj cvetanja, svila potpuno suva do faze rane mlečne zrelosti (BBCH 69-73).

Vizuelnim pregledom useva kukuruza, na više hibrida i lokaliteta, registruje se prisustvo simptoma mehuraste gari kukuruza (Ustilago maydis) na do 10% biljaka. Ukoliko je na parceli prisutno 10% zaraženih biljaka ovim patogenom prinos se može umanjiti do 2%.

Simptomi ovog patogena se ispoljavaju na biljkama u vidu gukastih izraslina-tumora, različitog oblika i veličine. Javljaju se na svim nadzemnim delovima biljke, a najčešće na klipu i stablu. Na klipu se obrazuju sitniji ili krupniji tumori, a najčešće su vršna zrna izložena infekciji. Na lišću, a naročito na lisnim rukavcima i duž glavnog nerva, formira se veliki broj sitnih tumora veličine graška, koji podsećaju na bradavice. Na stablu i metlici tumori su uglavnom sitniji, a na metlici, zaraženi pojedini cvetovi se izdužuju i deformišu. Svi tumori obavijeni su tankom sivom opnom ispunjenom crnim prahom. Opna se vremenom suši i puca, a crni prah se rasejava vetrom ili spira kišom.
Gljiva prezimljava u obliku spora na površini zemljišta i zaraženim ostacima kukuruza na njivi. Ovaj patogen se ne prenosi semenom.

Spore klijaju na temperaturama od  8 -35 °C, sa optimumom na 26 - 28 °C. Zato se gar javlja u drugom delu vegetacije kada su temperature više, a pošto su mlađe biljke otpornije prema gari, bolest se javlja tek kad biljke dostignu 30 – 50 cm. Takođe, na usevima oštećenim od grada, simptomi mehuraste gari se češće javljaju.

Osnovna mera suzbijanja mehuraste gari su gajenje manje osetljivih hibrida na ovo oboljenje. Takođe, u mere kontrole spadaju i agrotehničke mere kojima se ublažuju sresni uslovi tokom razvoja biljaka kao što su dobra obrada zemljišta, izbalansirana mineralna ishrana i optimalna gustina setve.

Štetočine u kupusu
 

Na području delovanja RC Novi Pazar u toku je rasađivanje kupusa namenjenog za jesenju proizvodnju. Mnogi proizvođači jesenjeg kupusa na lokacijama u okolini Novog Pazara , odložili  su sadnju zbog izrazito visokih temperatura u proteklom periodu i iskoristiće pad temperatura u narednih nekoliko dana kako bi  završili rasađivanje  jesenjeg kupusa,  umanjili stres i omogućili bolje primanje tek rasađenih biljaka.

Na višim lokacijama (Pešterska visoravan, Tutin i Sjenica) sadnja jesenjeg kupusa planirana je za pet do sedam dana, dok se usevi kupusa namenjeni za letnju proizvodnju nalaze u fazi razvoja glavice.

  

 

Vizuelnim pregledom useva kupusa je registrovano prisustvo sledećih štetočina:

-  Kupusov moljac (Plutellaxylostella)

-  Buvača(Phyllotreta sp.

- Bela kupusna mušica (Aleyrodes proletella)

-Lisne vaši (Aphididae)

 

Kupusov moljac je veoma značajna štetočina koja prezimljava u stadijumu lutke na drveću, šiblju, drvenim ogradama, stablu višegodišnjih korova. Štete prave larve koje se hrane listovima, izgrizajući najpre donje slojeve lista ostavljajući gornju pokožicu. U kasnijim fazama, larve se ubušuju u glavice i tako prave još veće štete.

Suvo i toplo vreme pogoduje razvoju buvača. Ove štetočine  mogu uništiti veliki broj mladih, tek rasađenih biljaka. U usevima kupusa registruje se prisustvo imaga koji pravi štete izgrizajući listove jamičasto ili rupičasto.

 

Na naličju listova, registrovano je prisustvo  imaga bele kupusne mušice. Štete prave larve i odrasle jedinke, hraneći se biljnim sokovima. Ove štetočine višak hranljivih materija izbacuju u vidu medne rose na koju se naseljava gljiva čađavica i na ovaj način umanjuje se kvalitet proizvoda. Ovoj štetočini, takođe pogoduje  suvo i toplo vreme  koje utiče na njeno brže umnožavanje.

Uočeno je i prisustvo lisnih vaši koje prave štete sisajući sokove, direktno iscrpljujući biljke. I one takođe višak hranljivih materija izbacuju u vidu medne rose na koju se naseljava gljiva čađavica što utiče negativno i na prinos i na kvalitet proizvoda.

Za hemijsko suzbijanje ovih štetočina pogledati preporuku 03.08.2021.godine.

1 - 10 Next

 ‭(Hidden)‬ Upravljanje prilozima