Skip to main content

Niš

Go Search
Home
Terenski rezultati
  

Portal Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja > Niš
Zlatasto žutilo vinove loze

Na području delovanja RC Niš vinova loza se nalazi u fazi od bobice veličine zrna graška do faze početak dodirivanja bobica (BBCH 75-77).

Vizuelnim pregledom vinove loze, uočeni su simptomi zlatastog žutila vinove loze koje prouzrokuje fitoplazma Flavescence doree (FD). Ova pojava na vinovoj lozi registrovana je na pojedinačnim čokotima.

velika slika

velika slika

Početni simptomi infekcije fitoplazmom FD su lastari koji imaju skraćene internodije i zaostaju u porastu. Na zaraženim čokotima listovi se savijaju po obodu prema naličju. Boja listova je različita u zavisnosti od sortimenta vinove loze. Kod crvenih sorti inficirani listovi su tamnoljubičasti do svetlocrveni, a kod belih sorti svetložuti do zlatnožuti. Često dolazi i do nekroze cvasti, tako da nema formiranja grozdića ili su oni rehuljavi, smežurani i lošijeg kvaliteta.

Prenosilac fitoplazme Flavescence doree  je cikada Scaphoideus titanus. Prisustvo cikade S. titanus na području Nišavskog okruga se prati na žutim lepljivim pločama na lokalitetima Gornji Matejevac i Malča i vizuelnim pregledima naličja listova vinove loze, gde su uočene larve trećeg larvenog stupnja te cikade koje su sposobne da prenesu navedenu fitoplazmu.

U vinogradima u kojima nisu sprovedene hemijske mere suzbijanja larvi cikade u proteklim vegetacijama došlo je do pojave pomenutih simptoma. Veliku opasnost takođe predstavljaju napušteni zasadi iz kojih infektivne cikade preleću u vinograde u kojima se redovno sprovede mere nege.

Suzbijanje vektora moraju sprovoditi svi vinogradari, jer u protivnom širenje ove bolesti nije moguće zaustaviti, a to može dovesti do propadanja i krčenja vinograda.

Uspešna zaštita zasada od zlatastog žutila vinove loze zahteva primenu  svih raspoloživih mera, kako pesticidnih tako i nepesticidnih:

-          Korišćenje sertifikovanih loznih kalemova,

-          Sanitarni pregledi zasada;

-          Uklanjanje obolelih čokota;

-         Uništavanje divlje loze u okruženju proizvodnih zasada;

-          Uništavanje korova;

-          Krčenje napuštenih zasada vinove loze;

-          Suzbijanje vektora - cikade Scaphoideus titanus (od prisustva trećeg larvenog stupnja). 

Prisustvo štetočina u usevima kukuruza

Na području delovanja RC Niš, usevi kukuruza se nalaze u fazi rasta stabljike (BBCH 30-35).

Vizuelnim pregledom useva merkantilnog kukuruza registrovano je prisustvo cikade Reptalus panzeri.

velika slika

Ova cikada je vektor  Stolbur fitoplazme koja izaziva bolest crvenilo kukuruza. Cikada ima jednu generaciju godišnje. Prezimljava u stadijumu larve na korenu pšenice. Odrasle jedinke se pojavljuju u junu i sa pšenice prelaze na kukuruz gde se hrane floemskim sokovima. Ukoliko su odrasle jedinke cikade infektivne, ishranom prenose stolbur fitoplazmu na biljke kukuruza. Ženke ove cikade polažu jaja na koren kukuruza, na kome se hrane ispiljene larve. Setvom pšenice nakon kukuruza larve neometano nastavljaju svoj razvoj na korenu pšenice.

Simptomi fitoplazme se najpre javljaju u vidu crvenila glavnog nerva kukuruza, a kasnije na klipovima dolazi do različitih deformacija i poremećaja u sazrevanju (zrna sitnija, štura, često nisu ni formirana). Takođe može doći i do sušenja čitave biljke, a krajnji ishod je znatno umanjenje prinosa. 

U kontroli crvenila kukuruza i cikade R.panzeri najznačajnija mera borbe je izbegavanje setve pšenice nakon kukuruza, jer se time prekida razvoj cikade i smanjuje brojnost ove štetočine.

Primena insekticida u cilju suzbijanja ove cikade se ne preporučuje.

Takođe, vizuelnim pregledom useva kukuruza registrovano je prisustvo  krilatih i beskrilnih jedinki  lisnih vaši (Aphididae) u niskom intenzitetu napada.

velika slika

Vaši  pričinjavaju direkne štete sisajući sokove, što dovodi do deformacija biljnog tkiva, zaostajanja u porastu i smanjenja prinosa. Indirektne štete pričinjavaju u prenošenju virusih oboljenja, čime čine značajnije štete. Jedan od njih je i virus mozaične kržljavosti kukuruza (Maize dwarf mosaic virus, MDMV). Ovaj virus je često prisutan i na korovima (najčešće na divljem sirku) pa ga vaši mogu na neperzistentan način preneti na biljke kukuruza.

Virus utiče na smanjenje prinosa, kvalitet zrna i kvalitet lista kod silažnog kukuruza.

Mere kontrole su gajenje manje osetljivih hibrida, zdravo seme, rano uklanjanje bolesnih biljaka, uništavanje korova koji su domaćini virusa.

Prisustvo larvi cikade Scaphoideus titanus u vinogradima

Na području delovanja RC Niš vinova loza se nalazi u fazi od puno cvetanje do faze formiranje plodova: mladi plodovi počinju da rastu, ostaci od cvetova opadaju (65-71 BBCH).

velika slika

Vizuelnim pregledom vinove loze, na naličju listova, uočeno je prisustvo larvi prvog i drugog razvojnog stupnja cikade Scaphoideus titanus.

velika slika

Cikada Scaphoideus titanus je insekt koji je vektor fitoplazme Flavescence doree koja prouzrokuje zlatasto žutilo vinove loze, veoma destruktivno oboljenje koje dovodi do propadanja čitavih biljaka i zasada vinove loze. 

Ova cikada razvija jednu generaciju godišnje. Ženka polaže jaja pod koru dvogodišnjih lastara iz kojih se pile larve. Larva prolazi kroz pet razvojnih stupnjeva. Larve presvlačenjem prelaze iz jednog uzrasta u drugi, a košuljica ostaje priljubljena uz list tako da na osnovu njih možemo ustanoviti prisustvo insekta. Nakon razvoja larvi dolazi do pojave odraslih jedinki. Svi larveni uzrasti i odrasle jedinke hrane se na naličju lista vinove loze i pokretni su.

Cikada ishranom na zaraženim čokotima vinove loze usvaja fitoplazmu iz floema, zatim se fitoplazma razvija u pljuvačnim žlezdama, posle čega postaje infektivna.

Larve trećeg razvojnog stupnja su sposobne da prenesu fitoplazmu na zdrave čokote vinove loze i tu sposobnost zadržavaju do kraja života.

Za sada se ne preporučuju hemijske mere suzbijanja s obzirom da tek larve trećeg larvenog stupnja mogu da prenesu fitoplazmu.

RC Niš nastavlja sa praćenjem cikade Scaphoideus titanus i signaliziraće pravo vreme za tretman.

Polaganje jaja I generacije kukuruznog plamenca (Ostrinia nubilalis)

Na području delovanja RC Niš, usevi merkantilnog kukuruza se nalaze u fazi 6 do 8 listova (16-18 BBCH).

Vizuelnim pregledom useva merkantilnog kukuruza na naličju listova registrovano je prisustvo sveže položenih jajnih legla kukuruznog plamenca (Ostrinia nubilalis), u niskom indeksu napada. U narednom periodu očekuje se intenzivnije polaganje jaja i piljenje larvi I generacije ove štetočine.

velika slika

Štete koje pričinjavaju larve prve generacije su u vidu ubušenja u stablo koje se usled toga lakše lomi pod uticajem vetra.

Prag štetnosti za kukuruz šećerac i semenski kukuruz  je 5% biljaka sa položenim jajnim leglima. U usevima merkantilnog kukruza prag štetnosti iznosi 10%. Na Nišavskom regionu uglavnom se gaji merkantilni kukuruz dok je proizvodnja kukuruza šećerca veoma malo zastupljena, a proizvodnja semenskog kukuruza nije zastupljena.

RC Niš nastavlja sa praćenjem ovog štetnog organizma.

Prisustvo rutave bube u zasadima jagode

Na području delovanja RC Niš zasadi  jagoda na otvorenom se u zavisnosti od lokaliteta i sortimenta, nalaze u fazi od početka cvetanja: pojavljuju se prvi cvetni pupoljci do faze razvoja plodova: plodnica izbočena iz cvetne lože u obliku zavoja  (BBCH 57-71). 

Vizuelnim pregledom zasada registrovano je prisustvo imaga rutave bube (Tropinota hirta).

velika slika

Ova polifagna štetočina ima jednu generaciju godišnje. Prezimljava imago u zemljištu. Hrani se korovskom vegetacijom, a kasnije prelazi na gajene kulture. Štete pravi odrasla jedinka napadajući pupoljke i cvetove, izgrizajući prašnike, tučak i ostale delove cveta. Time sprečava oplodnju, pa ne dolazi do zametanja ploda.

S obzirom da je primena isekticida u fazama cvetanja zabranjena, preporuka proizvođačima je da primene sve preventivne mere u cilju zaštite od ove štetočine:

-          odlaganje uništavanja korovske vegetacije, jer se na cvetovima korova hrani rutava buba, čime se smanjuje njena aktivnost na cvetovima voća,

-          postavljanje belih ili plavih posuda sa vodom uz dodatak mirisnog atraktanta (negro bombona, kap deterdženta, anis, cimet). Posude treba postaviti u što većem broju po obodu, a manji broj rasporediti i u samom zasadu.

Polaganje jaja krompirove zlatice u usevima krompira

Na području delovanja RC Niš  usevi krompira se nalaze u fazi od 4 do 6 listova razvijeno (BBCH 14-16).

velika slika

Vizuelnim pregledom useva registrovano je prisustvo imaga i jajnih legala krompirove zlatice (Leptinotarsa decemlineata). U toku je kopulacija imaga i početak polaganja jaja ove štetočine. S obzirom na prognozirane temperature u narednim danima se očekuje početak piljenja larvi.

velika slika

Za sada se ne preporučuje primena hemijskih mera zaštite. RC Niš nastavlja sa praćenjem ove štetočine u usevima krompira i signaliziraće pravo vreme za tretman.

Praćenje dozrevanja apotecija Blumeriella jappii

Na području delovanja RC Niš, zasadi višnje se, u zavisnosti od sortimenta i lokaliteta, nalaze u fazi od cvetna loža otvorena, krunični listići vidljivi, pojedinačni cvetovi bele, još uvek zatvoreni do faze cvetanja: oko 30 % cvetova otvoreno (BBCH 57-63).

Laboratorijskim pregledom prezimelog lišća višnje i plodonosnih tela apotecija prouzrokovača pegavosti lišća višnje i trešnje (Blumeriella jappii) registrovano je formiranje askusa, bez zrelih askospora.

RC Niš nastavlja praćenje dozrevanja apotecija ovog patogena.

Praćenje dozrelosti pseudotecija Venturia inaequalis

Na području delovanja RC Niš zasadi jabuka se u zavisnosti od sortimenta i lokaliteta nalaze u fazi od crvenih pupoljaka (BBCH 57) do faze prvi cvetovi otvoreni (BBCH 60).

velika slika

Ovonedeljnim laboratorijskim pregledom pseudotecija sa prezimelog lišća jabuke, registrovano je prisustvo zrelih askospora prouzrokovača čađave pegavosti lišća i krastavosti plodova jabuke (Venturia inaequalis). Kod sorte Zlatni Delišes dozrelost pseudotecija za ovu nedelju iznosi 27%.

RC Niš  nastavlja sa praćenjem dozrelosti pseudotecija ovog patogena.

Žitna pijavica

Na području delovanja RC Niš usevi ozime pšenice, u zavisnosti od vremena setve i lokaliteta, se nalaze u različitim fazama bokorenja (BBCH 25-28).

Vizuelnim pregledom useva pšenice registrovano je prisustvo imaga i jaja žitne pijavice (Lema melanopus) u niskom intenzitetu, kao i simptomi oštećenja na listovima koji nastaju usled dopunske ishrane odraslih jedinki.

imago i jaje žitne pijavice

U toku je dopunska ishrana imaga, parenje i polaganje jaja. Štete pričinjavaju odrasli dopunskom ishranom, ali najznačajnije štete pričinjavaju larve koje izgrizaju listove u vidu uzdužnih pruga. Ova štetočina ima jednu generaciju godišnje, a prezimljavaju odrasle jedinke.

Hemijske mere zaštite se za sada ne preporučuju, a RC Niš nastavlja sa praćenjem aktivnosti ove štetočine u usevu pšenice i signaliziraće vreme za  hemijski tretman.

Kontrola štetnih organizama u proizvodnji paradajza i paprike

Na području delovanja RC Niš u toku su pripreme za rasađivanje rasada paradajza i paprike ili je paradajz već rasađen.

   

velika slika                            rasad paradajza i paprike

rasad kalemljenog paradajza

Niske temperature u predhodnom periodu ostavile su posledice na pojedinim rasađenim biljkama paradajza.

posledice delovanja niskih temperatura

Vizuelnim pregledima rasada i rasađenih biljaka, na više lokaliteta, nije registrovano prisustvo štetočina niti simptoma bolesti.

U ovom momentu bi trebalo sprovesti pregled na moguću pojavu štetnih organizama (tripsi i lisne vaši). Lisne vaši su vektori virusa mozaika krastavca (Cucumber mozaic virus - CMV), dok su tripsi vektori virusa bronzavosti paradajza (Tomato spotted wilt virus – TSWV). Vaši se razvijaju na naličju listova, dok se tripsi nalaze na svim nadzemnim delovima biljaka.

Na našem regionu u predhodnim vegetacijama  u proizvodnji paradajza i paprike u zatvorenom prostoru kao i na otvorenom polju, veoma veliki problem predstavljalo je prisustvo virusa. Prisustvo navedenih virusa je značajno uticalo na smanjenje kvaliteta plodova, ali i na smanjenje prinosa.

Utvrđivanje prisustva lisnih vaši (Aphididae) i tripsa (Thisanoptera) koji su prenosioci virusa, može se vršiti vizuelnim pregledom mladih biljaka (pregled lista), protresanjem biljaka na belu podlogu ili postavljanjem žutih lepljivih ploča direktno iznad biljaka.

U cilju sprečavanja ulaska štetočina u zaštićeni prostor, poželjno je na ulaznim otvorima koristiti insekatske mreže.

U slučaju pojave navedenih štetočina preporučuje se tretman nekim od registrovanih insekticida, u zavisnosti od kulture koju tretiramo.

Takođe, ako se vizuelnim pregledom uoči prisustvo biljaka sa simptomima viroza tj. biljaka sa cigovanim nervima ili hlorotičnim mozaikom na listovima, preporučuje se njihovo uklanjanje i uništavanje van plastenika.

1 - 10 Next

 ‭(Hidden)‬ Upravljanje prilozima