Skip to main content

Knjaževac

Go Search
Home
Terenski rezultati
  

Portal Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja > Knjaževac
Prisustvo lozine lisne grinje (Eriophyes vitis) u zasadima vinove loze

Na području delovanja RC Knjaževac zasadi vinove loze se zavisno od lokaliteta i sortimenta nalaze se u fazi od grozdovi počinju da vise do bobice veličine graška, grozdovi obešeni. (BBCH 73-75).

U toku vizuelnih pregleda zasada vinove loze, u pojedinim vinogradima,  uočeno je prisustvo simptoma na lišću izazvanim prisustvom lozine grinje šiškarice (Eriophyes vitis), prouzrokovača erinoze vinove loze. Na licu listova vinove loze javljaju se ispupčenja a sa donje strane, na naličju listova se nalaze udubljenja ispunjena vunastom prevlakom i kolonijama ovih grinja.

Ispupčenja na listu u kasnijoj fazi mogu dobiti crvenkasto rđastu ili ljubičastu boju. Sa povećanjem broja pega, kasnije u toku vegetacije dolazi do sušenja i propadanja listova zato što se u okviru pega remeti proces fotosinteze.

Ove grinje imaju više generacija godišnje. U proleće sa kretanjem vegetacije i sa porastom temperature grinje odlaze na tek razvijene listove i na naličju  počinju da se hrane, ubadajući biljno tkivo, usled čega dolazi do proliferacije i stvaranja bradavičastih ispupčenja. Na naličju listova polažu veliki broj jaja, stvaraju vunastu prevlaku unutar koje se obavlja presvlačenje i razviće.

Zaštita se vrši, po potrebi, zimskim tretiranjem i akaricidima u toku vegetacije.

Štetni insekti u usevima kukuruza

Na području delovanja RC Knjaževac, usevi kukuruza, u zavisnosti od roka setve se nalaze u fenofazi od 8 do 10 listova (BBCH 18-20).

Vizuelnim pregledom biljaka registrovano je, na naličju listova, prisustvo jajnih legala kukuruznog plamenca (Ostrinia nubilalis) u niskom intenzitetu, ispod 1 % biljaka. U toku je polaganje jaja prve generacije.

Brojnost jajnih legala je ispod praga štetnosti, koji za merkantilni kukuruz iznosi 10% biljaka sa jajnim leglima, a za semenski i kukuruz šećerac iznosi 5% biljaka sa jajnim leglima. Insekticidni tretman se za sada ne preporučuje.

Pregledom je utvrđeno i prisustvo lisnih vaši (Aphididae) na do 2% biljaka.

Lisne vaši sisanjem sokova nanose direktne štete u vidu raznih deformacija biljaka, zaostajanja u porastu i smanjenju prinosa. Indirektno, mogu biti prenosioci biljnih virusa. Virus mozaične kržljavosti kukuruza (Maize dwarf mosaic virus, MDMV) nanosi ekonomske štete u vidu smanjenja prinosa, lošijeg kvaliteta zrna i lošijeg kvaliteta lista kod silažnog kukuruza.

Mere za kontrolu ovog virusa su: uništavanje divljeg sirka, optimalni rokovi setve, setva tolerantnih hibrida i suzbijanje biljnih vaši.

Jajna legla zelene povrtne stenice (Nezara viridula) su utvrđena na do 1% biljaka.

Zelena stenica je invazivna štetočina i hrani se velikim brojem biljnih vrsta. Ženka polaze jaja u grupama. Ispiljene larve prolaze kroz 5 razvojnih stupnjeva. Štete pričinjavaju i larve i imaga, sisanjem biljnih sokova, što dovodi do slabijeg porasta, deformisanja i ometanja nalivanja semena, kao i  iznurivanja biljke domaćina. Zelena povrtna stenica izlučuje i pljuvačku, koja sadrži toksične materije, pa tako nastaju nekroze koja su ulazna mesta za prodor različitih patogena.

RC Knjaževac će nastaviti sa praćenjem zdravstvenog stanja kukuruza.

Prisustvo larvi cikade Scaphoideus titanus u zasadima vinove loze

Na području delovanja RC Knjaževac zasadi vinove loze se nalaze u fenofazi: od početka cvetanja do fenofaze puno cvetanje (BBCH 61-65).

Vizuelnim pregledom zasada vinove loze, na naličju listova, uočeno je prisustvo larvi prvog i drugog razvojnog stupnja cikade Scaphoideus titanus.

Ova cikada ima jednu generaciju godišnje i  prezimljava u stadijumu jaja iz kojih se u proleće pile larve. Larva ima pet razvojnih stupnjeva. Hrani se samo na vinovoj lozi isisavanjem sokova na naličju listova i ne pričinjava visoke direktne štete. Ali je vektor fitoplazme Flavescence doree koja prouzrokuje veoma destruktivno oboljenje: zlatasto žutilo vinove loze. Sposobnost prenošenja patogena i širenja bolesti imaju larve: L3, L4 i L5 i imago. Kada postanu infektivne, sposobnost prenošenja fitoplazme zadržavaju do kraja života.

Hemijske mere zaštite će na ovom Portalu biti preporučene kada se pojave larve trećeg razvojnog stupnja.

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Na teritoriji delovanja RC Knjaževac usevi ozime pšenice se, u zavisnosti od vremena setve, nalaze u fazi od pojave zastavičara do faze rukavac zastavičara se otvara (BBCH 37-49).

Vizuelnim pregledom useva uočeno je prisustvo fitofagnih insekata u niskom intenzitetu: biljnih vaši (Aphididae) na do 3 % biljaka i žitne oštroglave stenice (Aelia acuminata) na do 2 % biljaka. Nije registrovano prisustvo žitne pijavice (Lema melanopus).

Štete od žitnih stenica pravi imago i larve IV i V larvenog stupnja. Sišući biljne sokove one iscrpljuju biljku i usporavaju rast. Kritičan prag štetnosti je 4-5 imaga po m².

Vizuelnim pregledom useva ozime pšenice utvrđeno je prisustvo simptoma žuto mrke pegavosti lista pšenice (Pyrenophora tritici-repentis) na do 1% biljaka.

Zdravstveno stanje useva ozime pšenice

Na području delovanja RC Knjaževac usevi ozime pšenice se, u zavisnosti od lokaliteta i vremena setve,  nalaze u različitim fazama bokorenja: od početka bokorenja vidljivo prvo sekundarno stablo do 3 sekundarnih stabala razvijeno (BBCH 21-23).

Vizuelnim pregledom useva pšenice registrovano je prisustvo simptoma sive pegavosti lista pšenice (Septoria tritici) na do 6% biljaka. Nije registrovano prisustvo simptoma pepelnice žita (Erysiphe graminis) i simptoma rđe (Puccinia spp). Jutarnji mrazevi, niže dnevne temperature i odsustvo padavina u proteklom periodu, usporilo je razvoj navedenih patogena.

RC Knjaževac nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja useva ozime pšenice.

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Na terenu RC Knjaževac usevi ozime pšenice se zavisno od rokova setve, primenjenih agrotehničkih mera i nadmorske visine, nalaze u različitim fazama bokorenja: od prvo do treće stablo vidljivo  (BBCH 21-23).

Vizuelnim pregledom useva na lokalitetima Štipina i Gornje Zuniče registrovano je prisustvo simptoma sive pegavosti lista pšenice (Septoria tritici) na 5-8% biljaka.

Prilikom vizuelnog pregleda nije registrovano prisustvo aktivnih rupa od glodara.

Hemijske mere se ne preporučuju u ovom momentu.

RC Knjaževac nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja useva ozime pšenice.

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Na području delovanja RC Knjaževac, usevi ozime pšenice se, u zavisnosti od datuma setve, nalaze u fenofazi od tri do šest listova razvijeno (BBCH 13-16).

Vizuelnim pregledom useva ozime pšenice nisu uočeni simptomi biljnih bolesti, kao ni prisustvo cikada (Cicadelidae) i lisnih vaši (Aphididae). Takođe, vizuelnim pregledom, nije registrovano prisustvo aktivnih rupa od glodara (poljskog miša – Apodemus sylvaticus i poljske voluharice – Miocrotus arvalis).

RC Knjaževac nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja useva ozime pšenice.

Zdravstveno stanje ozime pšenice

Na području delovanja RC Knjaževac posejane su male površine pod pšenicom i setva je još uvek u toku. Posejani usevi iz ranijih rokova setve se nalaze u fazi od pojave prvog lista iz stabaoca do dva lista razvijeno (BBCH 10 -12).

 

 

Vizuelnim pregledom, na izniklim usevima, nisu registrovani simptomi bolesti. Na pojedinim lokalitetima  uočeno je prisustvo lisnih vaši (Aphididae) na do 1% biljaka, dok prisustvo cikada (Cicadellidae) nije registrovano.


RC Knjaževac i u narednom periodu nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja, kao i prisustva štetočina u usevima ozime pšenice.

Štetni organizmi u zasadu jabuke

Na području delovanja RC Knjaževac, na pojedinim lokalitetima, na višoj nadmorskoj visini,  berba jabuke je još uvek u toku.

 

Vizuelnim pregledom jabuke, na različitim lokalitetima, u pojedinim zasadima gde je izostala pravovremena i adekvatna zaštita, registrovano je prsustvo simptoma čađave pegavosti lišća i krastavosti plodova jabuke (Venturia inaequalis) na lišću i plodovima, u velikom procentu, truleži jabučastog voća (Monilinia fructigena), kao i oštećenja na plodovima od jabukinog smotavca (Carpocapsa pomonella).

Prouzrokovač čađave pegavost lišća i krastavosti plodova jabuke je patogen koji se javlja svuda gde se jabuka gaji i ekonomski je najznačajnija bolest u našoj proizvodnji jabuka. Patogen napada list, cvet i plod. Prve infekcije nastaju na mladom lišću, gde se pojavljuju svetle, maslinaste pege, koje kasnije postaju zagasito mrke. Ovako zaraženo mlado lišće ostaje sitno i ranije otpada. 

Patogen prezimljava u vidu pseudotecija u opalom lišću. U proleće, nakon kretanja vegetacije, sa porastom temperature i prvim kišama, dolazi do oslobađanja askospora, koje dospevaju na listove. Ako je vreme vlažno, askospore dospele na zelene biljne organe klijaju i hifama prodiru u biljno tkivo i tako ostvaruju primarnu zarazu. Posle nekoliko dana, u zavisnosti od temperature, pojavljuju se prve pege. U okviru pega se formira veliki broj konidija koje se raznose kišnim kapima i vetrom i ostvaruju sekundarne infekcije. Zaraženi cvetovi se odmah nakon otvaranja pupoljka suše i otpadaju. Plodovi su podložni infekcijama tokom cele vegetacije.  Simptomi su u vidu maslinasto zelene, kružne pege koje dobijaju krastavu strukturu. Kod jačeg napada plodovi se deformišu i otpadaju.  

Kod zaštite od prouzrokovača čađave pegavosti lista i krastavosti plodova jabuke veoma je značajano sprečavanje primarnih zaraza.  U cilju sprečavanja primarnih infekcija pomenutim patogenom, u toku vegetacije, preporučuje se sprovođenje preventivnih fungicidnih tretmana od momenta pojave listova ("mišije uši"), a pre najavljenih padavina, pa sve dok se ne ustanovi da je završen period primarnih infekcija, odnosno kraj pražnjenja pseudotecija. Tokom jeseni jedna od mera sa ciljem smanjenja infektivnog potencijala tog patogena je uklanjanje i uništavanja opalog lišća, ukoliko je to moguće.

 

Vizuelnim pregledom zasada jabuke, na pojedinim plodovima, registrovano je prisustvo simptoma truleži plodova jabučastog voća. Infekcija ploda navedenim patogenom se ostvaruje u svim fazama njihovog razvoja. Najosetljiviji su plodovi u fazi sazrevanja, gde se vidljivi simptomi prvo poljavljuju kao smeđe pege ispod kojih i mezokarp ploda dobije smeđu boju, a inficirano tkivo počinje da truli, da se suši i zahvata ceo plod koji se pretvara u tzv. "mumije", koje ostaju na granama ili opadaju na zemlju. Preventivne mere kao što su sakupljanje, iznošenje i uništavanje mumificiranih plodova, dobra provetrenost krune, suzbijanje štetnih insekatskih vrsta u cilju sprečavanja oštećenja na plodovima su veoma značajne za zaštitu od prouzrokovača truleži.

Tokom vegetacije ako dođe do mehaničkog oštećenja plodova usled delovanja grada, preporučuje se primena hemijskih mera zaštite kako bi se sprečio prodor ovog patogena kroz povrede. U periodu sazrevanja u cilju sprečavanja pojave truleži u skladištima preporučuje se primena hemijskih mera zaštite sa nekim od registrovanih fungicida za tu namenu.

 

Štete od jabukinog smotavca, ekonomski najznačajnije štetočine jabuke, nastaju od larvi te štetočine koje se nakon piljenja ubušuju u plod. Napadnuti plodovi pre vremena sazrevaju i otpadaju. Ovako oštećeni plodovi podložni su napadu gljiva prouzrokovača truleži ploda. Brojnost i dinamika leta leptira jabukinog smotavca se prate pomoću feromosnkih klopki postavljenih u zasade, dok se prisustvo položenih jaja i larvi prati vizuelnim pregledima. Na osnovu dobijenih podataka, tokom vegetacije se daju preporuke sa ciljem kontrole jabukinog smotavca i sprečavanja ubušivanja larvi u plodove jabuke.

Ljubičasta pegavost izdanaka i pupoljaka maline (Didymella applanata)

Na području delovanja RC Knjaževac, malinjaci se nalaze u fazi razvoja: starenje, početak mirovanja (BBCH 91 - 93). Obilaskom malinjaka, vizuelnim pregledima, uočeno je prisustvo simptoma ljubičaste pegavosti izdanaka i pupoljaka maline (Didymella applanata).

 

Prouzrokovač ljubičaste pegavosti izdanaka i pupoljaka maline je najrasprostranjeniji i najznačajniji patogen kod maline u našoj zemlji.  Pričinjava velike ekonomske štete jer usled zaraze biljaka dolazi do smanjenja porasta izdanaka, oštećenja lišća i pupoljaka. Intenzitet napada zavisi od ekspozicije malinjaka, zdravstvenog stanja u zasadu, primenjene agrotehnike, vremenskih uslova i  hemijske zaštite.

Krajem juna i početkom jula javljaju se prvi simptomi na ivici lista i šire se ka glavnom nervu. Zaraženi deo između nerava nekrotira, širi se i dobija oblik u vidu latiničnog slova “V“, sa mrkožutim obodom lista. Patogen kroz lisnu dršku dospeva do izdanka, gde inficira koru oko pupoljaka, a kasnije i cele izdanke. Na izdancima se pojavljuju ljubičaste pege koje se postepeno šire i prelaze u mrku boju. Jače napadnuti izdanci često izmrzavaju. Tokom zime izdanci dobijaju srebrnastu boju i na njima se uočavaju male pseudotecije i kasnije piknidi. Preostali zaraženi izdanci u toku proleća ili uopšte ne kreću ili se iz njihovih retkih pupoljaka razvijaju slabe rodne grančice, sa vrlo sitnim plodovima.

Osim redovne hemijske zaštite tokom cele vegetacije, veoma su bitne i preventivne mere za suzbijanje ovog patogena:

-        Najznačajnija mera je orezivanje, iznošenje i spaljivanje izdanaka koji su doneli rod. Ovu meru treba sprovesti odmah posle berbe, čime se smanjuje infektivni potencijal u zasadu.

-        Prilikom orezivanja treba ostaviti optimalan broj izdanaka koji se ostavljaju za narednu godinu.

-        Održavanje zasada bez korova.

-        Korišćenje zravog sadnog materijala.

-        Veoma značajna mera sa ciljem smanjenja infektivnog potencijala ljubičaste pegavosti izdanaka i pupoljaka maline je i sprovođenje hemijskih mera zaštite u jesenjem periodu sa nekim od registrovanih preparata na bazi bakra.

1 - 10 Next

 ‭(Hidden)‬ Upravljanje prilozima