Skip to main content

Portal Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja

Go Search
Home
Terenski rezultati
Novi Sad
Bačka Topola
Vrbas
Vršac
Zrenjanin
Kikinda
Pančevo
Ruma
Senta
Sremska Mitrovica
Sombor
Subotica
Beograd
Čačak
Jagodina
Kragujevac
Kraljevo
Kruševac
Leskovac
Mladenovac
Negotin
Pirot
Požarevac
Smederevo
Šabac
Užice
Valjevo
Vranje
Niš
  
Portal Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja > Katalog štetnih organizama > Monilia laxa-moniloza  

Web Part Page Title Bar image
Monilia laxa-moniloza

 ‭(Hidden)‬ Content Editor Web Part

Moniloza - Monilia laxa

ŠTETNI ORGANIZAM: Monilia laxa
SINONIM: nema
NARODNI NAZIV: nema
TAKSONOMSKI STATUS:
Rrazred: Eumycota
Podrazred: Deuteromycotina
Klasa: Hyphomycetes
Red: Hyphales
Familija: Moniliaceae
Rod: Monilia
Vrsta: Monilia laxa
KARANTINSKI STATUS: nema
DOMAĆINI: spada u vrlo štetna oboljenja koštičavog voća. Najčešće se javlja na osetljivim sortama višanja, kajsija i šljiva i uzrokuje masovno propadanje cvetova i grančica, zbog čega prinos biva značajno umanjen.
GEOGRAFSKA RASPROSTRANJENOST: Monilia laxa, kao parazit koštičavog voća, je najraprostranjenija na severnoj Zemljinoj polulopti. Razvoju gljive pogoduju umereni klimatski uslovi, te je stoga Evropa kontinent na kojem se patogen najčešće javlja, a nju prate Azija i Severna Amerika.

SIMPTOMI
Simptomi bolesti se ispoljavaju na cvetovima, lastarima, grančicama i plodovima. Cvetovi - zaraženi cvetovi postaju mrko-sive boje, uginjavaju, suše se i otpadaju. Na tim cvetovima dolazi do formiranja micelijske navlake i reproduktivnih organa gljive tj. konidija. U povoljnim uslovima konidije prodiru iz cvetova u grančice uzrokujući njihovo sušenje.
Plodovi su najpodložniji napadu u vreme zrenja, transporta i čuvanja. Na pokožici ploda dolazi do formiranja mrke pege koja se širi po čitavom plodu, ubrzo čitav plod truli i dobija čvrstu konzistenciju. Ovakvi plodovi tkz. mumije služe parazitu za prezimljavanje, i u proleće u doba cvetanja na tim mumijama dolazi do obrazovanja konidija, a njihovo masovnije obrazovanje se lako prepoznaje po koncentričnim krugovima koji se jasno uočavaju na takvim plodovima. Konidije nastale na mumijama se rasejavaju i vrše primarne infekcije cvetova.

MORFOLOGIJA
Jastučasta micelija, koja se u proleće obrazuje na zaraženim biljnim delovima, sastoji se od konidija limunastog ili ovalnog oblika, koje su povezane u lancima. Konidije su dugačke od 17-25 µm, a široke od 10-15 µm. Apotecije se obrazuju u polnom ciklusu gljive i predstavljaju flašasta plodonosna tela na kojima se obrazuju askusi sa askosporama. Askusi, koji su cilindričnog oblika sa zadebljanim vrhom, sadrže po 8 jednoćelijskih askospora poređanih u jednom redu. Askospore su elipsoidnog oblika, dužine 6,2–17,5 µm i 3,7-10 µm širine. Askospore takođe predstavljaju izvor zaraze.

CIKLUS RAZVIĆA
U ciklusu razvoja M. laxa su prisutne micelije i mumije (mumuficirani plodovi), kao vegetativni organi i apotecije sa askusima kao generativni organi gljive. Primarnu infekciju izazivaju konidije koje se obrazuju na mumificiranim plodovima, ovakve plodove lako uočavamo u voćnjacima tokom zime jer se zadržavaju na krošnji voćaka, konidije se stvaraju i na mumijama koje nalazimo na tlu voćnjaka ili na suvim otpalim granama. U nekim slučajevima zarazu mogu uzrokovati i askospore nastale u apotecijama koje se stvaraju na sklerocijama, mada se smatra da su konidije glavni izvor inokuluma, kako za primarne, tako i za sekundarne zaraze. Mumuficrani plodovi gljivi služe za prezimljvanje. U proleće konidije obrazovane na mumificiranim plodovima dospevaju do cvetova, pa zatim i do grančica (putem vazduha, insekata, kišnim kapima) i uzrokuju njihove sušenje i otpadanje. U doba zrenja dolazi do infekcije plodova koji trule i mumificiraju se, i na taj način dolazi do stvaranja novih mumija spremnih za prezimljavanje parazita. Oštećeni plodovi od insekata, insolacije, hemikalija i drugih faktora, doprinose intenzivnijem napadu patogena.